Ðề tài: Đạo diễn Lê Hoàng và "vai diễn" Lê Thị Liên Hoan

Lời kêu gọi gửi phụ nữ nhân ngày 8.3

Tác giả: Lê Hoàng

Hỡi các quý bà, quý cô!

Hỡi những người tin chắc mình là quý bà, quý cô!

Hôm nay là 8.3. Là ngày mà các bà khẳng định sự thống trị của mình bằng trăm ngàn cách thức. Kẻ thì mặc quần áo đẹp, vênh váo đi ngoài đường, kẻ thì ngồi gác chân lên ghế xem tivi hoặc xem tạp chí thời trang, trong khi chồng, con quần quật trong bếp. Có kẻ, ghê hơn nữa, nằm hưởng thụ trong phòng mát-xa, trên lưng có mười ký đá nóng và trên đầu có sáu mảnh khăn lạnh, trong lúc chồng, con hớt hải ngoài đường.

Hỡi các quý bà, quý cô!

Các bà tưởng chỉ có mình là thông minh ư? Tưởng rằng tất cả đàn ông đều ngốc hay tất cả trai trẻ đều ngây thơ ư? Các bà nhầm. Nhầm một cách dã man.

Đã từ lâu, toàn thế giới bị các bà lừa. Toàn thế giới cứ tưởng rằng phụ nữ khổ lắm, vất vả lắm, đàn ông con trai lười biếng, ích kỷ lắm, và mỗi năm họ chỉ dành một ngày cho phụ nữ là rất bất công hay rất đáng thương.

Chỉ có những kẻ nhẹ dạ, nhìn cuộc sống một cách cẩu thả, mới kết luận vội vàng như thế. Sự thật, đàn ông chúng tôi đã bị các bà tước đoạt, bóc lột, thậm chí lạm dụng, không phải một ngày mà cả một đời.



Có thể khẳng định một cách chắc chắn rằng từ khi sinh ra đến lúc lìa bỏ, không giây nào, không phút nào và không hành vi nào của đàn ông mà không bị, không do phụ nữ chi phối, điều khiển, cướp đoạt.

Đàn ông học hành để làm gì? Để có kiến thức, từ kiến thức sẽ có lương cao. Nhưng xin hỏi các bà, lương cao mang về cho ai? Nếu không phải vợ, bồ hay bạn gái? Đã có anh nào mang tiền lương nộp cho voi, kỳ đà hay cá sấu chưa? Chắc chắn chưa! Họ chỉ nộp cho phụ nữ, không ở dạng nọ thì cũng dạng kia.

Đàn ông rèn luyện thân hình, tập tạ, bơi lội, leo dây, đá bóng để làm gì? Để khoe cơ thể săn chắc cho ai coi? Cho chim chóc và cây cỏ à? Đàn ông đánh răng bằng kem hảo hạng cho răng chắc khỏe, gội đầu bằng dầu số một cho hết gàu, tắm bằng sữa tắm đắt tiền cho có mùi nam tính là nhằm mục đích chi nếu không phải mục đích để các bà thưởng thức?

Ngay cả những hành động riêng tư nhất như hút thuốc lá, uống rượu bia, nếu xét cho kỹ, đàn ông cũng vì phụ nữ mà làm cả. Uống rượu để say, say để dám thổ lộ tình yêu một cách bạo dạn. Hút thuốc để chứng tỏ mình trưởng thành, trưởng thành để có bạn gái được nhanh hơn. Bất cứ ai có chút văn hóa hoặc có chút lương tri đều hiểu điều đó, chỉ có các bà cố tình làm ngơ.

Rồi đàn ông đọc thơ, đàn ông ca hát, đàn ông gảy đàn cho ai xem? Nếu trời mưa, có một đàn ông ôm bó hoa đứng dưới cột đèn thì chắc chắn là chờ đàn bà. Nếu trời nắng, có một đàn ông phóng xe mướt mồ hôi, trên xe treo một chiếc bánh kem thì toàn nhân loại đều biết cái bánh đó sẽ cho một cô gái ăn. Nếu trời không mưa không nắng mà mát mẻ, có một chàng trai đứng khóc bên vỉa hè thì chắc chắn chàng trai đó mới bị một cô gái bỏ rơi.

Rõ ràng vì đàn bà, bao nhiêu năm nay, từ thế kỷ này sang thế kỷ khác, từ thế hệ nọ nối tiếp thế hệ kia, đàn ông đã lên vũ trụ, lên núi cao, lặn xuống biển sâu, rửa bát, quét nhà, giặt đồ, nấu cơm, sửa chữa bàn ghế… không từ bất cứ một công việc gì, dù vĩ đại hay nhỏ nhặt, dù cao quý hay tầm thường. Rất, rất nhiều những đàn ông đã kết hợp cả hai loại việc đó trong cả cuộc đời mình, chỉ với một mục đích là không để đàn bà buồn hoặc không để đàn bà cằn nhằn, la hét, mà cằn nhằn và la hét vốn là những thứ các bà chả được ai khuyên vẫn hay dùng.

Tóm lại, từ lúc sinh ra cho đến hơi thở cuối cùng, từ đồng lương đầu tiên cho tới đồng xu trong túi, đàn ông đều cho, tặng, dâng hiến hay bị đàn bà tước đoạt. Không ở đâu, không phút nào và không cách nào đàn ông thoát khỏi điều đó. Thậm chí, càng đẹp trai, càng giàu có, càng thành đạt lại càng bị đàn bà khai thác một cách tàn bạo và khốc liệt.

Thế mà đi đâu, ở đâu, lúc nào, các bà cũng kêu ca, cũng than thở, cũng nhăn nhó, quên phắt rằng nhăn nhó chả đẹp gì. Các bà tuyên bố đàn ông tham lam, đàn ông lười biếng, đàn ông vô tâm và đàn ông keo kiệt. Quà tặng ít, tiền bạc ít và thời gian cũng ít, chỉ có mỗi một ngày 8.3 trong năm.

Hỡi các quý bà, quý cô!

Hãy trả cho thế giới sự thật, hãy công nhận rằng không phải một ngày, mà cả một đời, đàn ông đã bị các cô, các bà chiếm đoạt. 8.3 không phải 24 tiếng đồng hồ. Nó là một ngày dài hơn thế kỷ, là quãng thời gian mà vì nó, bao nhiêu trai tráng và ông già đã hy sinh.

Trẻ mồ côi và hoa hậu

Đã thành "thông lệ", cứ sau mỗi đợt thi hoa hậu thì những người đoạt vương miện lại được ban tổ chức thu xếp đi thăm trại trẻ mồ côi. Trẻ mồ côi, ai mà không biết, cần nhiều thứ lắm. Thức ăn cũng cần, đồ chơi cũng cần, quần áo cũng cần, văn hoá cũng cần và tình thương càng cần. Cái mà chúng không cần nhất, khéo chính là… vương miện.

Đơn giản, gần như chắc chắn chúng chưa biết hoa hậu là gì, trở thành hoa hậu khó như thế nào và cách tuyển chọn ra sao.

Do tiềm thức sâu thẳm là cô đơn và thiếu thốn, trẻ mồ côi nhận lấy tấm lòng của bất cứ ai với vẻ biết ơn như nhau. Hay nói cách khác, với trẻ em mồ côi, tình thương không có… danh hiệu.

Không có, nhưng nếu có cũng chẳng hại gì. Bởi rất nhiều cuộc thăm viếng trẻ mồ côi là nhằm hướng tới những ai… không mồ côi. Nghĩa là cho mọi người hiểu tình thương và lòng nhân ái, không biên giới, không khoảng cách, thậm chí càng khoảng cách càng quý dù là khoảng cách học thức, khoảng cách địa vị hay khoảng cách… nhan sắc.

Cho nên, những cuộc viếng thăm trẻ mồ côi đã, đang và sẽ tiếp tục diễn ra với người thường hay với vĩ nhân. Chả có gì sai, chả có gì phải phiền hay suy nghĩ quá về chuyện ấy, mọi tình ở đây đều quý.

Nhưng rõ ràng là quý hơn nếu tình ấy thật lòng. Mà cái gì thật lòng, đôi khi… không trình diễn.

Lòng nhân ái có trong mỗi con người. Một phần là do bẩm sinh, khi tất cả các sinh vật trên trái đất này đều có tình thương yêu đồng loại. Một phần do cá nhân nhận thức ra trong quá trình được giáo dục và tự giáo dục bản thân.

Mà giáo dục là một quá trình dài lâu, nếu không nói là lâu cho tới… chết. Giáo dục, không phải như cứu hỏa, cũng không phải như thi đấu thể thao, không thể thành các "đợt" kéo dài chỉ chục ngày. Trừ những lớp giáo dục chuyên sâu mà lòng nhân ái, rõ ràng không nằm trong phạm trù này.

Vậy thì có nên chăng, sau chục ngày đêm chạy trên bãi biển, đi dưới ánh đèn màu và xúng xính trong lễ phục thời trang dạ hội, mấy hoa hậu phải "cấp tốc" thăm trẻ mồ côi như mấy lần trước đây vẫn thế?

Khi người ta thành danh, người ta nên nhớ về gia đình, bạn bè, cha mẹ… đấy là lẽ tự nhiên. Chả thế mà trong lễ phát giải Oscar, ai bước lên cũng nói những lời cám ơn là chính. Đấy không phải là thủ tục, đấy là đạo lý và là lẽ tự nhiên.

Nhưng vì là tự nhiên, nên người thì cám ơn vợ trước, người thì cám ơn cha mẹ trước. Người thì cám ơn đồng nghiệp, cám ơn nhà sản xuất, cám ơn bạn bè…

Toàn thế giới lắng nghe những lời cám ơn đó và toàn thế giới không khó chịu, không so sánh xem ai đáng cám ơn nhiều hơn ai.

Thế thì tại sao chúng ta cứ phải "hướng dẫn" các cô hoa hậu việc đầu tiên là thăm trẻ mồ côi? Sao không để các cô ấy tự chọn, muốn làm gì cho lòng nhân ái của cá nhân mình thì làm?

Các cô có thể đi thăm thầy giáo. Các cô có thể đi thăm cha, các cô cũng có thể đi thăm bà bán xôi thuở bé, hay bác xe ôm ngày xưa chở cô đi học… Tóm lại, tại sao các cô không có những lòng nhân ái "riêng" mà chính trong cái riêng đó "cái chung" mới trở nên sâu sắc và đọng lại.

Chủ nghĩa hình thức là điều mà chúng ta đã hiểu về tác hại của nó. Chủ nghĩa hình thức làm giảm lòng tin, làm tốn kém thì giờ, tiền bạc, làm những người có lương tri thật sự buồn bã quay đi. Đã có hình thức trong hội họp, hình thức trong giáo dục, trong lễ nghi, trong xây trụ sở… và chả lẽ cần phải trong thi hoa hậu nữa sao?

Mà các cuộc thi hoa hậu do bản chất của nó, luôn luôn bị mọi người nghi là hình thức. Và các vị trong ban tổ chức, ban giám khảo, luôn luôn muốn chứng minh ngược lại. Họ ra sức tuyên bố sắc đẹp chỉ vẹn toàn khi là sự kết hợp lý tưởng từ trong ra ngoài và điểm ứng xử cũng không kém quan trọng khi so với điểm áo tắm.

Tôi không nghi ngờ chút xíu lòng chân thành của họ, nhưng tôi cũng biết rằng con đường thăm viếng trẻ bất hạnh, trẻ mồ côi không phải lúc nào cũng là con đường đầu tiên hoa hậu cần đi, khi cô là người có tình thương. Nó càng không phải là con đường duy nhất.

Đã thế, sau những cuộc viếng thăm này, nhiều hoa hậu "mất hút", tất nhiên chả phải họ tan vào không khí. Họ vẫn còn đó, làm đủ mọi điều "mưu sinh" như một dân thường, nghĩa là gây ra đủ các dư luận vui, buồn, thương, giận cho xã hội.

Nghĩa là sau đêm chung kết "rình rang", sau vài buổi đi thăm theo chương trình không có gì sáng tạo thì "ai về nhà nấy". Chả có "hợp đồng" gì cho hoạt động về sau.

Bao nhiêu tiền của, bao nhiêu quan tâm rồi cũng không vượt qua mức độ "ngắm nhìn". Phải chăng đó là một "hành trình văn hoá"?

Một đất nước muốn phát triển cần hai loại người: Người tài và người đẹp. Người tài cần được tôn trọng, được giao những công việc, những địa vị thích hợp với tài. Người đẹp cũng cần được tôn trọng, được giao những việc thích hợp với vẻ đẹp hồn nhiên, trong sáng.

LÊ THỊ LIÊN HOAN